Dit artikel is onderdeel van de AI Woordenlijst op De Wereld van AI. Daar vind je een overzicht van alle belangrijke AI-begrippen.
Een grondmodel, in het Engels foundation model, is een groot AI-model dat getraind is op enorme hoeveelheden gegevens en dat vervolgens kan worden toegepast op veel verschillende taken. Dit soort modellen vormt de basis voor moderne AI-toepassingen zoals chatbots, beeldgenerators, samenvattingssystemen en zoekassistenten.
In plaats van één taak te leren, leert een grondmodel algemene patronen uit tekst, beeld of audio. Daardoor kan het model daarna relatief eenvoudig worden aangepast aan nieuwe situaties.
Hoe een grondmodel werkt
Tijdens de training verwerkt het model gigantische hoeveelheden data. Het leert verbanden, structuren en betekenis in deze informatie herkennen. Omdat de training zo breed is, ontstaat een flexibel model dat veel soorten output kan genereren of begrijpen.
Voorbeelden van grondmodellen zijn grote taalmodellen, beeldmodellen en multimodale modellen die verschillende soorten data tegelijk begrijpen.
Waarom grondmodellen belangrijk zijn
Grondmodellen maken het mogelijk om AI voor heel verschillende doeleinden te gebruiken zonder dat elk systeem vanaf nul getraind hoeft te worden. Dit bespaart tijd, rekenkracht en kosten, en zorgt ervoor dat AI sneller beschikbaar wordt in nieuwe domeinen, zoals onderwijs, zorg, klantenservice en creatieve toepassingen.
Fine-tuning op een grondmodel
Hoewel een grondmodel al veel kan, werkt het in de praktijk vaak nog beter wanneer het wordt bijgeschaafd voor een specifiek doel. Dit proces heet fine-tuning. Hierbij krijgt het model extra voorbeelden die relevant zijn voor de taak, zodat het nauwkeuriger en betrouwbaarder wordt.
Meer hierover lees je op mijn pagina Fine-tuning.
Risico’s en aandachtspunten
Omdat grondmodellen worden getraind op enorme datasets, kunnen er risico’s ontstaan, zoals:
- foutieve of misleidende antwoorden
- vooroordelen uit de trainingsdata
- gebrek aan transparantie over waar beslissingen vandaan komen
Deze risico’s worden besproken op mijn pagina AI & Ethiek, waar ik uitleg hoe je AI verantwoord kunt inzetten.
Waar grondmodellen worden gebruikt
Je komt ze onder andere tegen in:
- chat- en assistent-AI
- tekst- en beeldgenerators
- zoekmachines
- spraakherkenning
- medische en wetenschappelijke analysetools
Omdat grondmodellen een generieke basis hebben, kunnen ze worden ingezet in vrijwel elk domein waar veel gegevens beschikbaar zijn.
Verder leren?
Wil je stap voor stap AI leren begrijpen?
Start dan met mijn Gratis Basiscursus AI op De Wereld van AI, waar ik je begeleid door alle belangrijke AI-begrippen en toepassingen.
DE WERELD VAN AI 