AI prompts voor teksten herschrijven

AI prompts voor teksten herschrijven zijn opdrachten waarmee je bestaande tekst gericht laat aanpassen, zonder dat de oorspronkelijke boodschap onnodig verandert. Je kunt AI bijvoorbeeld vragen om tekst duidelijker, korter, eenvoudiger, zakelijker of beter gestructureerd te maken.

Dit artikel is onderdeel van de AI Promptgids op De Wereld van AI. Daar vind je uitleg over prompttechnieken, promptstructuren en praktische prompts voor betere AI-antwoorden.

Hoe AI prompts voor teksten herschrijven werken

Bij herschrijven bestaat de inhoud al. De opdracht aan AI is daarom anders dan bij een nieuwe tekst laten schrijven. Je geeft niet alleen aan wat je wilt bereiken, maar ook welke onderdelen behouden moeten blijven.

Een instructie als “maak deze tekst beter” geeft weinig richting. AI kan dan woorden vervangen, zinnen toevoegen, informatie weglaten of zelfs de toon sterk veranderen. Dat kan handig zijn bij een ruwe eerste versie, maar niet wanneer feiten, afspraken of betekenis exact moeten blijven staan.

Een goede herschrijfprompt benoemt daarom zowel de gewenste verandering als de grenzen. Denk aan korter formuleren, jargon verwijderen, lange zinnen opsplitsen of de toon vriendelijker maken, terwijl namen, data, bedragen en inhoudelijke afspraken ongewijzigd blijven.

Praktisch voorbeeld

Oorspronkelijke tekst:

Met ingang van 1 oktober zal het huidige proces voor het indienen van declaraties niet langer van toepassing zijn. Medewerkers dienen vanaf dat moment gebruik te maken van het medewerkersportaal en dienen tevens een digitale kopie van de bon bij te voegen. Declaraties die na deze datum via e-mail worden aangeleverd, kunnen niet meer in behandeling worden genomen.

Simpele prompt:

Herschrijf deze tekst duidelijker.

Deze opdracht zegt wat er moet verbeteren, maar niet wat behouden moet blijven. AI kan daardoor bijvoorbeeld de datum anders formuleren, details inkorten of aanvullende uitleg toevoegen.

Verbeterde prompt:

Herschrijf onderstaande tekst voor medewerkers in duidelijke, eenvoudige taal. Maak de zinnen korter en directer en vermijd formele formuleringen zoals “met ingang van” en “dienen te”. Behoud alle feiten en afspraken exact: de datum 1 oktober, gebruik van het medewerkersportaal, het toevoegen van een digitale bon en het stoppen met declaraties per e-mail. Voeg geen nieuwe regels of uitleg toe. Houd de toon vriendelijk en zakelijk.

De verbeterde prompt maakt duidelijk welke onderdelen mogen veranderen en welke niet. Daardoor kan AI vooral de formulering verbeteren, zonder de inhoud opnieuw te interpreteren.

Wanneer zijn AI prompts voor teksten herschrijven nuttig?

Herschrijfprompts zijn nuttig wanneer de inhoud grotendeels goed is, maar de tekst nog niet prettig leest of niet goed past bij de doelgroep. Denk aan te formele e-mails, lange webteksten, ingewikkelde uitleg, interne documenten of teksten met veel jargon.

Je kunt AI bijvoorbeeld vragen om een tekst korter te maken, moeilijke woorden te vervangen, herhaling te verwijderen, een andere toon te gebruiken of de structuur overzichtelijker te maken. Ook kun je een bestaande tekst aanpassen voor een andere doelgroep, zolang je duidelijk aangeeft welke inhoud behouden moet blijven.

Wanneer er nog geen tekst bestaat en AI vanaf een leeg begin moet schrijven, past een prompt voor teksten schrijven beter.

Valkuilen bij teksten herschrijven met AI

  • Alleen “maak dit beter” vragen. Zonder richting bepaalt AI zelf wat beter betekent.
  • Niet benoemen wat behouden moet blijven. Feiten, voorwaarden of belangrijke nuances kunnen onbedoeld veranderen.
  • Te veel tegelijk laten aanpassen. Wanneer lengte, toon, structuur, doelgroep en inhoud allemaal tegelijk veranderen, wordt het moeilijker om te controleren wat er precies is aangepast.
  • Geen brontekst teruglezen. Een soepelere formulering kan inhoudelijk toch iets anders betekenen dan het origineel.

Controleer bij belangrijke teksten altijd of namen, data, bedragen, voorwaarden, uitzonderingen en andere concrete informatie gelijk zijn gebleven. Vooral bij beleid, juridische informatie, privacy, financiën of interne afspraken kan een kleine wijziging in formulering ook de betekenis veranderen.

Verbeterde prompt voor een complete herschrijfopdracht

Een goede herschrijfprompt hoeft niet altijd lang of volgens dezelfde vaste opbouw te zijn. De hoeveelheid instructies hangt af van de tekst en van wat er wel of juist niet mag veranderen. De drie voorbeelden hieronder gebruiken daarom bewust verschillende vormen.

Voorbeeld 1: een interne mededeling korter maken

Herschrijf onderstaande interne mededeling voor collega’s. Maak de tekst ongeveer 30% korter en zet de belangrijkste actie in de eerste twee zinnen. Behoud data, deadlines, systeemnamen en uitzonderingen exact. Gebruik korte zinnen en gewone woorden. Voeg niets nieuws toe en laat geen noodzakelijke stap weg. Geef alleen de herschreven tekst.

Voor een overzichtelijke interne tekst kan een relatief korte prompt al genoeg zijn. De belangrijkste grenzen zijn hier lengte, volgorde en het behouden van concrete gegevens.

Voorbeeld 2: een webtekst systematisch herschrijven

Opdracht: herschrijf de onderstaande informatiepagina over het gebruik van een online klantenportaal.

Doelgroep: bezoekers die het portaal voor het eerst gebruiken en weinig technische voorkennis hebben.

Doel: maak de tekst makkelijker te scannen en breng ongeveer 900 woorden terug naar 550 tot 650 woorden.

Behoud: alle stappen, waarschuwingen, voorwaarden, uitzonderingen en contactmogelijkheden uit de brontekst.

Pas aan: verwijder herhaling, verkort de inleiding, splits lange zinnen en vervang onnodig jargon door gewone Nederlandse woorden.

Structuur: begin met een korte uitleg van wat de bezoeker met het portaal kan doen. Gebruik daarna duidelijke tussenkoppen en zet handelingen die in volgorde moeten worden uitgevoerd in een genummerde lijst.

Controle: voeg geen functies, regels of mogelijkheden toe die niet in de brontekst staan. Als twee passages elkaar tegenspreken, markeer dat na de herschreven tekst in plaats van zelf te kiezen welke versie klopt.

Bij een langere webtekst helpt een gestructureerde prompt om meerdere eisen overzichtelijk te houden. Door doel, doelgroep, inhoud en controle apart te benoemen, is later ook makkelijker te beoordelen of de herschrijving aan de opdracht voldoet.

Voorbeeld 3: een klantbericht vriendelijker laten klinken

De onderstaande e-mail aan klanten is inhoudelijk correct, maar klinkt nogal afstandelijk. Herschrijf hem in een vriendelijke, menselijke toon en houd het bericht onder 180 woorden. Laat de deadline, voorwaarden, contactmogelijkheden en bestaande toezeggingen precies hetzelfde. Maak van een verwachting geen belofte en voeg geen compensatie of nieuwe uitleg toe. Ik wil dat de klant na één keer lezen begrijpt wat er aan de hand is en wat de volgende stap is. Geef eerst de herschreven mail en zet daaronder alleen eventuele formuleringen uit de brontekst die volgens jou inhoudelijk extra controle nodig hebben.

Deze prompt is minder formeel opgebouwd en leest meer als een gewone opdracht aan AI. Toch bevat hij duidelijke grenzen. Dat laat zien dat een bruikbare prompt niet per se uit een lange checklist hoeft te bestaan.

Gerelateerde promptvoorbeelden

Verder binnen Promptvoorbeelden voor AI

Op de hoofdpagina Promptvoorbeelden voor AI vind je meer praktische prompts voor onder andere schrijven, samenvatten, brainstormen, analyseren en plannen.

Verder leren

In de Gratis Basiscursus AI vind je algemene uitleg over AI, generatieve AI en praktisch gebruik.

De AI Woordenlijst helpt bij begrippen die je tegenkomt bij prompting en andere AI-onderwerpen.

Op het YouTube-kanaal De Wereld van AI vind je aanvullende uitlegvideo’s over prompting en praktische toepassingen van AI.