Botsitting betekent dat mensen veel tijd kwijt zijn aan het begeleiden, controleren en corrigeren van AI. Je gebruikt AI dan niet alleen om werk sneller te doen, maar moet de output ook steeds nakijken, verbeteren en aanvullen met extra context.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer een AI-tool een tekst schrijft, een document samenvat of een analyse maakt. De eerste versie is snel klaar, maar daarna moet iemand controleren of de inhoud klopt, of er geen belangrijke informatie ontbreekt en of het resultaat echt bruikbaar is.
Dit artikel is onderdeel van de AI Woordenlijst op De Wereld van AI. Daar vind je een overzicht van alle belangrijke AI-begrippen.
Hoe botsitting in de praktijk werkt
Botsitting ontstaat meestal niet omdat AI helemaal niet werkt, maar omdat AI nog menselijke begeleiding nodig heeft.
Een medewerker vraagt bijvoorbeeld aan AI om een rapport samen te vatten. De samenvatting lijkt goed, maar daarna moet de medewerker controleren of de feiten kloppen, of de context juist is en of de conclusie niet te stellig is. Soms moet de prompt opnieuw worden aangepast of moet de output grotendeels worden herschreven.
Stap voor stap werkt het vaak zo:
- Iemand geeft een opdracht aan AI
- De AI maakt een eerste versie
- De gebruiker controleert de inhoud
- Fouten, ontbrekende context of onduidelijke formuleringen worden aangepast
- De output wordt pas daarna bruikbaar voor echt werk
De tijd die nodig is om AI-output bruikbaar te maken, wordt botsitting genoemd.
Waar komt botsitting voor?
Botsitting komt vooral voor in organisaties waar medewerkers AI gebruiken voor kenniswerk. Denk aan teksten schrijven, klantvragen voorbereiden, documenten samenvatten, rapporten analyseren, notulen uitwerken of interne processen ondersteunen.
Het probleem is dat AI soms sneller output maakt dan mensen die output goed kunnen controleren. Daardoor kan AI op papier tijd besparen, terwijl medewerkers in de praktijk extra werk krijgen.
Botsitting wordt vooral zichtbaar wanneer:
- AI-output regelmatig fouten bevat
- de AI te weinig context heeft
- medewerkers veel moeten herschrijven
- resultaten gecontroleerd moeten worden op privacy, kwaliteit of juistheid
- er geen duidelijke afspraken zijn over AI-gebruik
- meerdere AI-tools naast elkaar worden gebruikt
Botsitting laat daarom goed zien dat AI-adoptie niet alleen draait om tools, maar ook om werkprocessen, controle en AI-geletterdheid.
Verder leren
Wil je beter begrijpen waarom botsitting belangrijk is, lees dan verder over AI-geletterdheid. Dat begrip gaat over de kennis en vaardigheden die mensen nodig hebben om AI kritisch, veilig en verantwoord te gebruiken.
Ook AI-governance sluit logisch aan. Daarmee maak je binnen een organisatie afspraken over verantwoordelijkheid, controle, privacy, risico’s en verantwoord gebruik van AI.
Wie liever kijkt dan leest, vindt op het YouTube-kanaal De Wereld van AI heldere uitlegvideo’s over kunstmatige intelligentie in gewone taal.