De doelgroep bepalen in een prompt betekent dat je duidelijk aangeeft voor wie het AI antwoord bedoeld is. De AI kan daardoor de woordkeuze, moeilijkheidsgraad, voorbeelden, toon en hoeveelheid uitleg beter afstemmen op de lezer.
Deze pagina is onderdeel van de AI Promptgids op De Wereld van AI, de centrale kennisbank met uitleg over AI prompts, prompttechnieken en promptstructuren.
Doelgroep bepalen in begrijpelijke taal
Hetzelfde onderwerp kan op verschillende manieren worden uitgelegd. Een basisschoolleerling heeft andere uitleg nodig dan een beleidsmedewerker, ondernemer of softwareontwikkelaar.
Wanneer je geen doelgroep noemt, moet de AI zelf inschatten welk niveau en welke schrijfstijl geschikt zijn. Die inschatting sluit niet altijd aan bij wat je nodig hebt.
Door de doelgroep in de prompt te benoemen, geef je de AI extra context. Je kunt bijvoorbeeld aangeven dat de tekst bedoeld is voor:
- beginners zonder technische kennis
- ondernemers die weinig tijd hebben
- medewerkers binnen een bepaalde sector
- kinderen van een bepaalde leeftijd
- ervaren vakprofessionals
- bezoekers van een informatieve website
De doelgroep hoeft niet uitgebreid beschreven te worden. Een korte en concrete omschrijving is vaak voldoende.
Praktisch voorbeeld van een doelgroep in een prompt
Een eenvoudige prompt zonder doelgroep kan zijn:
Leg uit wat generatieve AI is.
De AI weet hierbij niet hoeveel voorkennis de lezer heeft. Het antwoord kan daardoor te technisch, te algemeen of juist te eenvoudig worden.
Een betere prompt is:
Leg uit wat generatieve AI is voor medewerkers van een klein bedrijf die nog weinig ervaring hebben met kunstmatige intelligentie. Gebruik eenvoudige taal en geef twee herkenbare voorbeelden uit het dagelijkse kantoorwerk.
De verbeterde prompt maakt duidelijk voor wie de uitleg bedoeld is. Hierdoor kan de AI beter bepalen welke begrippen uitgelegd moeten worden en welke voorbeelden relevant zijn.
Wanneer is een doelgroep bepalen nuttig?
Een doelgroep bepalen is vooral nuttig wanneer de AI content moet schrijven, uitleg moet geven of advies moet formuleren.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een blogartikel voor beginners
- een presentatie voor het management
- instructies voor nieuwe medewerkers
- lesmateriaal voor scholieren
- een uitleg voor klanten
- een LinkedIn bericht voor vakgenoten
- een handleiding voor gebruikers zonder technische kennis
Ook bij samenvattingen en analyses kan de doelgroep belangrijk zijn. Een samenvatting voor een directie bevat meestal andere informatie dan een samenvatting voor een uitvoerend medewerker.
Valkuilen bij het bepalen van de doelgroep
Een veelgemaakte fout is dat de doelgroep te breed wordt omschreven. Een formulering als “schrijf dit voor iedereen” geeft de AI weinig richting.
Ook een doelgroep als “professionals” is vaak nog te algemeen. Een HR adviseur, een arts en een softwareontwikkelaar hebben verschillende kennis en informatiebehoeften.
Probeer daarom minimaal één relevant kenmerk te benoemen, zoals:
- voorkennis
- functie
- leeftijd
- sector
- informatiebehoefte
- reden waarom iemand de tekst leest
Een andere valkuil is dat er te veel kenmerken worden toegevoegd. Een zeer uitgebreide doelgroepomschrijving kan de prompt onnodig ingewikkeld maken. Neem alleen eigenschappen op die invloed hebben op het gewenste antwoord.
Verbeterde prompt met een duidelijke doelgroep
Schrijf een uitleg over de risico’s van het invoeren van vertrouwelijke informatie in een openbare AI chatbot.
De tekst is bedoeld voor medewerkers van kleine en middelgrote organisaties die regelmatig met klantgegevens werken, maar weinig technische kennis hebben.
Begin met een korte uitleg van het risico. Geef daarna drie herkenbare praktijksituaties en sluit af met vijf concrete regels voor veilig gebruik.
Gebruik duidelijk Nederlands, korte alinea’s en zo weinig mogelijk technische termen. De tekst mag maximaal 500 woorden bevatten.
In deze prompt worden meerdere onderdelen gecombineerd:
- de taak, een uitleg schrijven
- het onderwerp, vertrouwelijke informatie in AI chatbots
- de doelgroep, medewerkers met weinig technische kennis
- de context, werken met klantgegevens
- de structuur, uitleg, voorbeelden en regels
- de stijl, duidelijk en niet te technisch
- de beperking, maximaal 500 woorden
De doelgroep helpt de AI om de uitleg begrijpelijk en praktisch te houden.
Gerelateerde prompttechnieken
- Beperkingen toevoegen
- Context toevoegen
- Doel formuleren
- Outputformaat vastleggen
- Toon en schrijfstijl bepalen
- Voorbeelden geven
- Voorkennis benoemen
Verder binnen Promptvragen en promptopbouw
Op de themapagina Promptvragen en promptopbouw vind je meer onderdelen waarmee je een prompt stap voor stap duidelijker kunt maken, zoals het formuleren van een doel, het toevoegen van context en het vastleggen van de gewenste uitvoer.
Verder leren
Bekijk de Gratis Basiscursus AI voor een toegankelijke introductie tot kunstmatige intelligentie, generatieve AI en praktische toepassingen.
Gebruik de AI Woordenlijst om belangrijke begrippen rond AI, taalmodellen, prompts en verantwoord gebruik op te zoeken.
Op het YouTube kanaal De Wereld van AI vind je aanvullende video’s met uitleg en praktische voorbeelden.